Hipofiz Bezi Tümörü Nedir? Risk Faktörleri

Hipofiz bezi, beynin yakınında bulunan küçük bir bezdir. “Pitüiter bez” olarak da bilinir. Bu bez pek çok vücut fonksiyonlarını etkileyen hormonları salgılayan “ana endokrin bezi” olarak adlandırılır. Hipotalamus, beyindeki hipofiz bezine bağlı küçük bir yapı olan hipofiz bezi tarafından kontrol edilir.

Hipofiz bezi, ön veya arka olmak üzere 2 lob içerir. Her lob belirli hormonları salmakla sorumludur. Bu farklı hormonlar şunları içerir:

Anterior (ön) hipofiz lobu hormonları:

  • Tiroid stimüle edici hormon (TSH), vücudun metabolizmasını düzenleyen tiroid bezini uyarır.
  • Adrenokortikotropik hormon (ACTH), adrenal bezin saldığı hormonları kontrol eder ve kan basıncını, metabolizmasını ve vücudun strese olan cevabını destekler.
  • Follikül stimüle edici hormon (FSH) ve lüteinizan hormonu (LH) içeren bir hormon ailesi olan gonadotropinler, bir erkeğin testislerinde veya kadının yumurtalıklarında yumurta üretimini teşvik eder. Gonadotropinler bir kadının adet döngüsünü de düzenler.
  • Büyüme hormonu, kollardaki ve bacaklardaki uzun kemiklerin büyümesini arttırır ve kafatası ve omurganın kemiklerini kalınlaştırır. Hormon ayrıca kemikler üzerindeki dokunun kalınlaşmasına neden olur.
  • Prolaktin doğumdan sonra kadınlarda süt üretimini uyarır. Prolaktin erkeklerde de bulunur.
  • Lipotropin, vücudun kan dolaşımına olan yağ hareketini uyarır.
  • Melanosit uyarıcı hormonu (MSH) ciltteki pigment olan melanin üretimini düzenler.

Posterior (arka) hipofiz lobu hormonları:

  • Oksitosin, doğum sırasındaki rahim daralmasını ve emzirirken süt akışını uyarır.
  • Antidiüretik hormon, vazopressin olarak da bilinir, suyun böbrekler tarafından emilimini arttırır ve bir kişinin vücudunun sulu kalmasını sağlar.

Hipofiz Bezi Tümörleri

Bir tümör sağlıklı hücreler değiştiğinde başlar ve kontrol dışı kalarak tümör adı verilen bir kitle oluşturur. Bir hipofiz bezi tümörü kanserli veya benign olabilir. Kanserli bir tümör habis olup, büyüyüp vücudun diğer bölgelerine yayılabilir. İyi huylu bir tümör, tümör büyür, ancak yayılmaz demektir.

Çoğu zaman, hipofiz bezi tümörleri, hipofiz adenomları adı verilen kanserli olmayan büyümelerdir. Bununla birlikte, bir hipofiz bezi tümörü bazen yakın dokuya ve yapılara ya da nadiren vücudun diğer bölgelerine yayılmak suretiyle kanserli bir tümör gibi hareket edebilir.

Hipofiz bezi tümörleri, beyin tümörleri değildir. Hipofiz bezi beynin altında bulunur ve beyinden ayrıdır. Endokrin tümör olarak sınıflandırılır.

Bununla birlikte, bu bezdeki bir tümör çok ciddi olabilir. Çünkü çalışmayan bir hipofiz bezi diğer organlarda sorunlara neden olabilir. Bunun nedeni, tümörün hormon üreten hücrelerde başlamasıdır. Bu nedenle tümörün kendisi çok fazla hormon yapabilir. Buna “fonksiyonel” tümör denir. Tümör, bezin çok az hormon üretmesine de neden olabilir. Eğer tümör, gözdeki optik sinirler gibi yakın yapılara baskı yaparsa, bir kişinin görüşünü sınırlayabilir.

Hipofiz Bezi Tümörü: Risk Faktörleri

Çevresel faktörlerin bir hipofiz bezi tümörünün gelişiminde rol oynadığına dair bir kanıt bulunmamaktadır. Bilinen tek risk faktörü aşağıda açıklanan 3 kalıtsal sendromdur. Bu hastalıklar için genetik test mevcuttur.

Multipl endokrin neoplazi tip 1 (MEN1): MEN1’li ailelerde hipofiz bezi tümörleri riski artar.

Carney kompleksi: Carney kompleksi, bir hipofiz bezi tümörü riskini artırabilen başka bir genetik hastalıktır.

Ailevi (familyal) akromegali: Akromegali yetişkinlerde aşırı büyüme hormonunun neden olduğu bir hastalıktır. Ailesel akromegali yukarıda tarif edilen MEN1’in bir parçası olarak veya bir aile içinde tek başına ortaya çıkabilir.

İlginizi Çekebilir:

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.