Meme Kanseri Risk Faktörleri Ve İstatistikler (Ölüm Riski Nedir?)

Genel olarak, çoğu meme kanseri sporadik, yani; kişinin genlerinde şans eseri hasar görmesidir, kalıtsal değildir. Bu genin kişinin çocuklarına geçme riski yoktur. Kalıtsal meme kanserleri daha az yaygındır, tüm meme kanseri vakalarının %5 ila %10’unda görülür. Mutasyon denilen gen değişiklikleri aile içinde bir nesilden diğerine aktarılır.

Meme kanseri riski göz önüne alındığında, ailede meme kanseri öyküsü ve meme kanserine yakalanan çoğu kadında belirgin risk faktörlerinin olmadığını hatırlamak önemlidir. Çoklu risk faktörleri meme kanseri gelişimini etkiler. Bu da, tüm kadınlar göğüslerindeki değişikliklerin farkında olmalı, düzenli meme muayenesinden geçmeli ve mamogram testi yaptırmalı anlamına gelir

Meme Kanseri Risk Faktörleri

Aşağıdaki faktörler kadınlarda meme kanserine yakalanma riskini artırabilir:

Yaş: Kadınlar yaşını aldıkça meme kanseri gelişme riski de yükselir, Özellikle 50 yaş üzeri kadınlarda çoğu kanserin gelişme riski yüksektir.

Kişisel meme kanseri geçmişi: Göğsünün birinde meme kanseri geçirmiş olan kadınların hiç risk faktörü olmadığı halde diğer göğüslerinde de ikinci meme kanserinin gelişme riski yılda %1 ila %2’dir. Bu risk bazı kadınlarda hormon tedavisi gibi tedaviler ile indirgenebilir.

Ailede meme kanseri öyküsü: Ailenizde geçmişte meme kanseri olan biri varsa, siz de risk altında olabilirsiniz.

Kalıtsal risk/Genetik yatkınlık: Meme kanseri riski ile bağlantılı çok sayıda kalıtsal genler bulunmaktadır. En yaygın bilinen gen mutasyonları meme kanseri genleri 1 ve 2’dir. Bunlara genellikle BRCA1 veya BRCA2 denir. Bu genlerin üzerinde mutasyonlar, meme ve yumurtalık kanseri riski yanı sıra, diğer kanser türlerine bağlıdır. Bu genler üzerinde mutasyon varsa, erkeklerde meme kanseri riskinin yanı sıra, prostat kanseri riski de artar.

Kişide meme kanseri riskini arttırabilen diğer gen mutasyonları ve kalıtsal durumlar; Lynch sendromu, Cowden sendromu (CS), Li-Fraumeni sendromu (LFS), Peutz-Jeghers sendromu (PJS) ve ataksi telenjiektazi (A-T) olabilir.

Meme kanseri riskinin artmasına neden olabilecek diğer genler de bulunmaktadır. Meme kanseri riskini etkileyebilecek diğer genleri bulmak için araştırmalar devam etmektedir.

Yumurtalık kanseri öyküsü: Eğer yumurtalık kanseri kalıtsal bir mutasyon yüzündense, yumurtalık kanseri öyküsü meme kanseri riskini artırabilir. BRCA1 veya BRCA2 gibi meme kanseri geni mutasyonları, büyük ölçüde yumurtalık ve göğüs kanserlerinin riskini artırır.

Östrojen ve progesterona maruz kalma: Östrojen ve progesteron, meme gelişimi ve gebelik gibi ikincil cinsiyet özelliklerinin gelişimini kontrol eden kadın hormonlarıdır. Yaş ve menopoz ile birlikte bir kadında östrojen ve progesteron üretimi azalır. Bu hormonlara uzun süreli maruz kalma meme kanseri riskini arttırmaktadır.

  • 11 ya da 12 yaşından önce adet görmeye başlayan veya 55 yaşından sonra menopoza giren kadınlarda meme kanseri riski biraz daha yüksektir. Çünkü meme hücreleri östrojen ve progesteron hormonlarına daha uzun süre maruz kalmıştır.
  • 35 yaşından sonra ilk gebe kalan ya da tam süreli gebeliği olmayan kadınların meme kanseri riski daha yüksektir. Gebelik, meme kanserine karşı korunmaya yardımcı olabilir. Çünkü olgunlaşmanın son safhasında meme hücrelerini iter.

Menopoz sonrası hormon replasman tedavisi (HRT): Menopozdan sonra östrojen ve progesteron hormon tedavisi, genellikle postmenopozal hormon tedavisi olarak adlandırılır ve son beş yıl içinde ya da birkaç yılda bir kadında meme kanseri riskini artırır.

BakınızMenopoz ve Kanser Riski

Oral kontraseptif veya doğum kontrol hapları: Bazı çalışmalar, oral kontraseptiflerin meme kanseri riskini artırdığını ortaya koymaktadır. Ancak bazı çalışmalar da gebeliği önlemek için kullanılan doğrum kontrol haplarının meme kanseri riski ile bağlantılı olmadığını göstermiştir. Bu konuyla ilgili araştırmalar devam etmektedir.

Irk ve etnik köken: Irk ne olursa olsun, cilt kanserinin yanı sıra meme kanseri kadınlarda en sık tanısı konulan kanser türüdür. Beyaz kadınlarda siyahi kadınlara göre meme kanserine yakalanma olasılığı daha yüksektir; ancak 45 yaşından genç kadınlarda, hastalık beyaz kadınlara göre siyahi kadınlarda daha sık görülür.

Atipik hiperplazi: Bu teşhis ileride meme kanserine yakalanma riskini artırır ve meme biyopsisinde bulunan anormal ama kanserli olmayan hücrelerle karakterize edilir.

LCIS: Bu tanı lobül veya meme bezlerinde bulunan anormal hücreleri ifade eder. Bir memede LCIS, gelecekte invaziv meme kanserine yakalanma riskini artırır. İnvaziv kanser, çevre dokulara yayılan kanser türüdür.

Yaşam tarzı faktörleri: Diğer kanser türlerinde olduğu gibi, çalışmalar çeşitli yaşam tarzı faktörlerinin meme kanseri gelişimine katkıda bulunduğunu göstermeye devam etmektedir.

  • Kilo: Son araştırmalar, fazla kilolu ya da obez olan kadınların meme kanseri riski taşıdığını gösteriyor ve aynı zamanda tedaviden sonra kanserin nüksetme riskinin de daha yüksek olduğunu gösteriyor.
  • Fiziksel aktivite: Artan fiziksel aktivite, meme kanserine yakalanma riskini düşürür ve kanser tedavisi sonrası yeniden nüksetme riskini de azaltır. Düzenli fiziksel aktivite, kadınların sağlıklı vücut ağırlığını korumaya, hormon düzeylerini düşürmeye ve bir kadının metabolizması ve bağışıklık faktörlerindeki değişikliklere neden olan meme kanserine karşı koruyabilir.
  • Alkol: Günümüzde yapılan araştırmalar, günde iki veya daha fazla alkollü içecek içilmesinin meme kanseri riskini arttırdığı ve tedavi sonrası yeniden kanserin nüksetme olasılığını yükselttiğini gösteriyor.
  • Gıda: Belirli gıdalardan kaçınmanın meme kanseri riski veya nüksetme olasılığını azalttığına dair güvenilir bir araştırma yoktur. Ancak, daha fazla meyve ve sebze yemek ve daha az hayvansal yağlar tüketmek birçok sağlık faydaları ile ilişkilidir.

Sosyo-ekonomik faktörler: Tüm ırk ve etnik gruplarda daha zengin kadınların aynı gruplarda daha az varlıklı kadınlardan meme kanserine yakalanma riski daha yüksektir. Bu farkın nedeni bilinmemektedir, ancak diyet değişimleri, çevresel maruziyet ve meme yoğunluğu gibi diğer risk faktörlerine bağlı olduğu düşünülmektedir. Buna karşılık, daha az varlıklı kadınların meme kanseri tanısının ileri evresinde konulma olasılığı yüksektir, hayatta kalma şansları daha zengin kadınlara göre daha az olasıdır.

Radyasyon: Genç yaşta iyonizan radyasyona maruz kalma. Örneğin; Hodgkin lenfoma için terapötik radyasyon görmek meme kanseri riskini arttırabilir. Ancak, bir kadın bir yıllık mamogram sırasında aldığı radyasyon çok az miktardadır ve meme kanseri riskinde artış ile bağlantılı bulunmamıştır.

Meme yoğunluğu: Yoğun meme dokusu, mamografi gibi standart görüntüleme testleri ile tümörü bulmayı daha zor hale getirebilir. Meme yoğunluğu yüksek düzeyde östrojen sonucu olabilir, ayrı bir risk faktörüdür ve genellikle yaşla birlikte azalır.

Meme Kanseri İstatistikleri

Kadınlarda diğer kanser türlerinden daha fazla meme kanseri tanısı konmaktadır. Bu yıl ABD’de tahminen 246.000 kadına invaziv meme kanseri tanısı konmuştur. 61,000 kadında ise in situ meme kanseri teşhis edilmiştir. Yaklaşık 2600 erkeğe de meme kanseri tanısı konmuştur. Erkekler de meme kanserine yakalanabilirler; ancak erkeklerde meme kanseri çok nadir görülür ve tüm meme kanseri vakalarının %1’inden daha azını oluştururlar. Yine, bu yıl ABD’de yaklaşık 40.890 insanın (40.450 kadın ve 440 erkek) meme kanserinden yaşamını yitirmesi tahmin edilmektedir.

Meme kanseri olan insanlar için ortalama 5 yıllık sağ kalım oranı %89’dur. 10 yıllık sağ kalım oranı %83 ve 15 yıllık sağ kalım oranı %78’dir. Eğer kanser sadece memede bulunuyorsa, meme kanseri olan kişilerin 5 yıllık göreli sağ kalım oranı %99’dur. Olguların %61’inde bu aşamada teşhis edilir. Kanser, bölgesel lenf düğümlerine yayılmış ise, 5 yıllık sağ kalım oranı %85’dir.Kanser vücudun başka bir bölümüne de yayılmışsa, 5 yıllık sağ kalım oranı %26’dır.

Meme kanseri tanısı konulan kadınların yaklaşık %5’inde metastatik kanser vardır. Kanser daha ileri bir aşamada olsa bile, yeni tedaviler meme kanseri olan birçok kişinin en azından bir süre için iyi yaşam kalitesini korumaya yardımcı olur.

İlginizi Çekebilir:

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.